Yuhong Holding Group Co., LTD
Twardość jest najczęściej określaną właściwością po obróbce cieplnej i tą, która jest najczęściej podawana bez informacji potrzebnych do jej interpretacji. Liczba bez metody badania, typu wgłębnika i obciążenia nie jest specyfikacją — Brinell, Rockwell i Vickers mierzą różne rzeczy, a ich wartości nie są wymienne. Niniejszy artykuł omawia te trzy metody, do których gatunków i stanów obróbki cieplnej pasują, oraz co powinno być podane w raporcie z badania.
Twarda kulka stopowa o zdefiniowanej średnicy jest wciskana w powierzchnię pod określonym obciążeniem, utrzymywana przez określony czas, a średnica wgniecenia jest mierzona po odciążeniu. Wartość twardości jest obliczana na podstawie obciążenia, średnicy kulki i średnicy wgniecenia.
Z kulką z węglika wolframu oznaczenie to HBW; z kulką stalową to HBS. Średnica kulki wynosi zazwyczaj 10, 5, 2,5 lub 1 mm, a stosunek obciążenia do kulki (F/D²) może wynosić 30, 10, 5, 2,5 lub 1, co daje obciążenia od 9,807 N do 29 420 N. Czas przytrzymania wynosi zazwyczaj 10–15 s.
Wynik jest zapisywany z warunkami badania: 285 HBW 10/3000 oznacza 10 mm kulkę węglikową i obciążenie 29 420 N (3000 kgf). Wartość bez tych warunków nie może być porównana z innym wynikiem Brinella.
Brinell nadaje się do stali nierdzewnych austenitycznych i duplex po wyżarzaniu roztworowym, gatunków martenzytycznych po hartowaniu i odpuszczaniu oraz gatunków utwardzanych wydzieleniowo po starzeniu. Jest mniej odpowiedni dla bardzo twardych lub cienkich przekrojów, gdzie wgniecenie jest duże w stosunku do przekroju.
Diamentowy stożek lub stalowa kulka są najpierw obciążane obciążeniem małym (F₀), a następnie obciążeniem głównym (F₁). Po usunięciu obciążenia głównego mierzy się głębokość pozostałego wciśnięcia, a twardość oblicza się na podstawie tej głębokości i stałych skali. Wgłębnik, obciążenia i stałe zależą od skali.
Najczęściej stosowane skale dla stali nierdzewnych to HRA (diamentowy stożek, dla bardzo twardych cienkich materiałów), HRB (stalowa kulka 1,588 mm, dla miękkich gatunków wyżarzonych) i HRC (diamentowy stożek, dla utwardzonych gatunków martenzytycznych). Oznaczenie zawiera skalę: 60 HRC to 60 w skali C, 60 HRB to 60 w skali B — te dwie skale nie są porównywalne.
Rockwell jest szybszy i pozostawia mniejsze wgniecenie, co nadaje się do części gotowych i kontroli produkcji. Jego ograniczeniem jest to, że skala musi odpowiadać zakresowi twardości; niewłaściwa skala daje bezsensowny odczyt.
Diamentowy piramidowy wgłębnik o podstawie kwadratowej jest wciskany w powierzchnię pod określonym obciążeniem, a mierzone są obie przekątne wgniecenia. Twardość to obciążenie podzielone przez powierzchnię wgniecenia, obliczoną na podstawie średniej przekątnej.
Obciążenie jest zapisywane z wynikiem: 700 HV5 oznacza 700 HV przy 49,03 N (5 kgf). Vickers jest metodą dla utwardzonych powierzchni, warstw nawęglanych i cienkich przekrojów, gdzie wymagane jest małe wgniecenie, i jest to metoda najczęściej stosowana do pomiarów głębokości utwardzania powierzchniowego.
Sama wartość twardości nie określa stanu dostawy. Raport powinien zawierać:
Samo badanie również ma wymagania: gładka, czysta powierzchnia (zazwyczaj ≤1,6 µm chropowatości dla Brinella, ≤0,8 µm dla Rockwella), grubość próbki co najmniej 8× głębokość wgniecenia dla Brinella i 10–15× głębokość pozostałego wciśnięcia dla Rockwella, a także odstępy między wgnieceniami i odległość od krawędzi zgodne z normą.
Jaka jest różnica między badaniem twardości Brinella, Rockwella i Vickersa?
Brinell wciska kulkę i mierzy średnicę wgniecenia; Rockwell mierzy głębokość pozostałego wciśnięcia po obciążeniu głównym; Vickers wciska diamentową piramidę i mierzy długość przekątnej. Każda metoda nadaje się do innego zakresu twardości i grubości przekroju, a wyniki nie są wymienne.
Co oznaczają HBW i HBS?
HBW to twardość Brinella mierzona kulką z węglika wolframu; HBS kulką stalową. Oznaczenie jest uzupełnione o średnicę kulki, obciążenie i czas przytrzymania, na przykład 285 HBW 10/3000.
Która metoda badania twardości jest stosowana do stali nierdzewnej austenitycznej po wyżarzaniu roztworowym?
Brinell jest powszechnie stosowany do stali nierdzewnych austenitycznych i duplex po wyżarzaniu roztworowym oraz do gatunków martenzytycznych po hartowaniu i odpuszczaniu. Rockwell i Vickers są stosowane tam, gdzie potrzebne jest mniejsze wgniecenie.
Dlaczego nie mogę porównać wartości HRC z wartością HRB?
Obie skale wykorzystują różne wgłębniki i obciążenia, a liczby są definiowane inaczej, dlatego wartość HRC i wartość HRB dla tego samego materiału nie mogą być porównywane bezpośrednio.
![]()
Osoba kontaktowa: Mr. Jikin Cai
Tel: +86-13819835483
Faks: 0086-574-88017980